Có một câu nói được cho là của Albert Einstein: "Bạn có thể sống cuộc đời mình theo hai cách: một là sống như thể không có điều chi là mầu nhiệm; hai là theo cách mọi thứ đều là một phép màu." Hai cách sống này vừa nhìn qua có vẻ như đối lập và cực đoan, nhưng tôi thấy điểm đến của chúng có phần tương tự.

Theo cách sống thứ nhất: không có phép màu nào trong cuộc sống, ta sẽ không trông chờ vào những điều ngẫu nhiên, vào sự giúp đỡ của ông bụt, ông tiên, ông thánh nào hết. Ta hiểu được vì sao mình nhận được những phần thưởng này, vì sao mình chịu những trừng phạt nọ. Sau một thời gian, ta sẽ dần nhận ra: ồ, thì ra cuộc sống không phải là không có phép màu, sẽ có những điều ngẫu nhiên xảy ra ngoài những nhân quả, logic mà ta có thể hiểu. Và ta dần trân trọng mọi thứ hơn.

Còn khi sống theo kiểu mọi thứ đều là phép màu, ta bắt đầu bằng việc trân trọng mọi thứ hiện hữu trên đời, ta quan sát cuộc đời bằng góc nhìn của sự biết ơn và cẩn trọng. Tất cả mọi thứ: từ tia nắng, hàng cây, cơn gió, hạt mưa, ánh mắt, nụ cười và cả những lời cay đắng, sự phản trắc, lọc lừa, cho đến từng hơi thở... đều là sự nhiệm màu của cuộc sống. Được một thời gian, ta sẽ dần đặt ra câu hỏi: thế thì chính mình sẽ đóng vai trò gì trong đời sống nhiệm mầu này đây? Khi đó, ngoài việc đón nhận tất cả, ta sẽ bắt đầu có thêm tính nhân quả, logic trong suy nghĩ và từng bước có trách nhiệm hơn với chính mình, với cuộc đời. Ta sẽ hiểu rằng những gì chưa xảy ra là tình cờ, những điều đã xảy ra là định mệnh, rằng cuộc sống ngoài ngẫu nhiên còn có những tất nhiên.

Một giáo sư từng nói với tôi: tất cả các ngành khoa học đều sẽ gặp nhau khi đến đỉnh cao của nó. Cuộc sống này không có phép màu nào, hay mọi thứ đều là phép màu, nếu theo đuổi nó một cách cực đoan, thì sẽ đến cùng một đích đến. Tuy nhiên quá trình đi đến đích sẽ có chút khác biệt, và lựa chọn đường nào là việc của mỗi người.

Con đường nào cũng có những khó khăn riêng, tuy nhiên khó nhất là lúc này lúc khác, đau khổ nhất là khi ta mong muốn rằng phép màu sẽ xảy ra với những điều ta muốn. Ta không thật sự tin tưởng một điều gì, không thật sự cố gắng, không biết vị trí và trách nhiệm của mình ở đâu trong cả những ngẫu nhiên và tất nhiên của cuộc sống. Ta chờ đợi phép màu, và hờn trách những khổ đau. Ta chỉ có mong muốn, mong muốn và mong muốn.

Tóm lại, khi chọn riêng một con đường, đồng nghĩa với việc ta thừa nhận sự tồn tại của con đường khác. Điều quan trọng là: ta sẽ thấy được rằng cuộc sống này diễn ra không phụ thuộc vào việc ta nhìn nhận nó như thế nào. Cuộc sống diễn ra như nó phải thế, còn nhìn nhận nó như thế nào là việc của ta.

Điều gì là tất nhiên, hay ngẫu nhiên? Điều gì là tình cờ, hay định mệnh? Cuộc sống này rốt cuộc có mầu nhiệm, hay không?

Nhất Bảo

Ảnh: Internet

Thật khó để nhận ra mình trống rỗng. Trong đầu mình có bao nhiêu là thứ thế kia, chẳng khi nào ngừng nghỉ. Làm sao mình lại trống rỗng được chứ. Mọi thứ trên đời được sinh ra từ hư không, chết đi lại thành hư không, còn trong đầu mình có thứ gì mà đầy cứng như vậy?

Mà thật ra cũng chẳng khó lắm, khi mình lục tung đầu mình để tìm một điều gì đó chỉ thuộc về chính bản thân mình, riêng mình thôi, khi mình ném ra ngoài tất cả những thứ gì có dính dáng đến một người nào khác thì chẳng còn lại gì. Trống rỗng là đây.

Sherlock Holmes từng nói rằng tâm trí chúng ta giống như cái nhà kho, nó là hữu hạn, và nếu ta cất vào đó những thứ không cần thì sẽ chẳng còn chỗ cho những thứ cần thiết nữa. 

Chắc đúng. Cái đầu mình cũng vậy, mình cất đủ thứ chẳng phải của mình, nên khi dọn hết ra thì mình không còn lại gì để nói. Thậm chí ngay cả ý vừa viết ở trên cũng chẳng phải của mình luôn.

Lúc này đây mình lại nhớ tới Leonardo Da Vinci, ổng nói rằng một nhà thơ biết rằng tác phẩm của mình là hoàn hảo không phải là khi không có gì có thể thêm vô, mà là khi không gì có thể được lược bỏ. Còn mình thì toàn làm ngược lại. Mình có thể tô vẽ, gắn tay, gắn chân, mặc quần áo, trang điểm thật huy hoàng cho một khối hình có sẵn nào đó chứ mình chưa bao giờ thử làm ra một khối nguyên phôi.

Kiến thức mới tai hại làm sao. Đầu mình như cái kho chứa đầy hoa quả và thịt hộp, nhưng chẳng có hạt mầm, không có con giống. Càng học thì cái kho càng đầy, sức chứa chẳng thể tăng thêm nữa nên mình chỉ chực chờ cơ hội vung vãi lương thực bên trong ra. Mình phân phát cho những người cũng giống như mình khi trước, đi thu nhặt những gì sẵn có và tích trữ vào kho của họ. Cảm giác làm một người hào phóng cũng thật là hay.

Thói quen cũng thật đáng sợ. Những con chuột phải liên tục gặm nhấm mọi thứ xung quanh để mài mòn răng của chúng, nếu không thì răng sẽ dài ra, đâm vào não và chúng sẽ chết. Còn mình luôn nhặt nhạnh và tích trữ mọi thứ chẳng qua chỉ là thói quen thôi. Một quá trình học tập máy móc tạo thành thói quen khó sửa. Thấy thứ gì lạ lẫm, hay hay là phải nhặt cho bằng được rồi đem bỏ vào kho. Cho đến tận bây giờ khi đã biết đó là thói quen có hại nhưng mình vẫn không cưỡng lại được mỗi khi thấy “của rơi”. Cái kho vẫn đầy vơi.

Câu hỏi là hạt giống, câu trả lời là đồ hộp. Mình thu nhặt kiến thức khắp nơi cũng vì muốn tìm câu trả lời cho ngày càng nhiều các câu hỏi của cuộc sống. Quả là một sai lầm mấy ai dễ nhận ra. Mình cứ nghĩ biết nhiều câu trả lời là người thông thái, nhưng mà ngược lại. Nếu câu hỏi mở ra một chân trời mới, mở ra những khả năng cần khám phá thì câu trả lời chỉ là nấm mộ cho mọi thứ mà thôi. Mình không tự hỏi, càng không tự trả lời những câu hỏi mình gặp mà dựa dẫm vào kiến thức, thông tin. Càng tích trữ nhiều câu trả lời trong đầu, nhà kho càng có nhiều đồ hộp, càng không còn chỗ để hạt giống.

Hồi nhỏ, lâu lâu bắt được con kỳ nhông, mình lại đi lượm mẩu thuốc lá, gắn vô miệng nó cho nó hút, xong rồi bỏ nó vô một góc tường, lấy ghế chặn xung quanh. Con kỳ nhông phê thuốc sẽ chạy liên tục, loanh quanh cái chuồng của nó. Cái đầu mình cũng như kỳ nhông phê thuốc, mọi ý nghĩ liên tục sinh ra và chạy loanh quanh, hết cái này tới cái khác. Mình phải liên tục ghi nhớ, đánh giá, bình luận về mọi thứ mình thấy, mình nghe. Nếu không thấy hay nghe cái gì thì lại nhớ chuyện hồi xưa, rồi tưởng tượng mấy chuyện sắp tới. Chẳng có lúc nào nó để cho mình được yên nghỉ để làm một điều gì đó cho riêng mình. Có lẽ trừ lúc ngủ, đôi lúc mình cũng nghĩ được vài điều hay ho trước khi chìm vào giấc ngủ, nhưng thức dậy lại quên ngay.

Lúc tập viết truyện mình mới biết là giải quyết vấn đề không khó, đặt ra vấn đề mới thật sự là hay. Mà cũng không đúng, mọi thứ đều có sẵn, chỉ cần nhìn nó khác đi thôi. Cuộc sống như một rổ bong bóng, nếu để im thì nó chỉ là những mảnh cao su dẹp lép, màu mè. Viết truyện là thổi hơi vào đó, có khi chỉ thổi vừa phải để cầm chơi, có khi bơm khí Hydro vào để nó có thể bay. Không đủ hơi thì thổi không nổi, mà thổi quá đà thì bong bóng nổ tung.

A. Phải rồi. Mình nên đi dọn lại cái kho. Đồ hộp cũng cần dùng tới vì mình không thể ăn hạt giống mà sống được. Nhưng đồ hộp có thể để bên ngoài, không cần bảo quản trong kho. 

Mình sẽ ngồi đây, trong cái kho trống rỗng này, chọn lấy một cái bong bóng và thổi. Thổi theo cách của mình. Rồi mình treo nó lên. 

Mình sẽ nhặt một nhánh cây và khắc hình mặt cười lên đó. Nó vẫn là nhánh cây nhưng mặt cười là của riêng mình. Và cái cây có mặt cười đó sẽ để trong kho.

Khi có một cái kho trống, mình sẽ phải tự làm mọi thứ cho riêng mình. Nhưng mỗi khi đói, khát, khi cần trợ giúp, cần nguồn lực, công cụ… mình vẫn bước ra khỏi cái kho mà chọn lựa, tìm kiếm.
Mình sẽ đi đây đó để xem người khác làm gì với cái kho của họ.

Cái kho đầy mà trống rỗng thật đáng sợ.

Cái kho trống lại chứa đầy sự chờ mong. 

Nhất Bảo  (17/3/2015)

Yêu một cô gái yêu lần đầu, tình yêu của cô ấy, bên cạnh màu hồng mơ mộng, sẽ luôn có nhiều bỡ ngỡ, đớn đau và nghi hoặc: vừa mong muốn, vừa tự hỏi đây có phải là tình yêu thật sự và cuối cùng của mình không. Cô ấy thật mong manh và trong sáng. Và dù tình yêu đó êm đẹp hay khó khăn, sự nghi hoặc đó có thể xuất hiện ít hay nhiều, nhưng luôn tồn tại: tình yêu thứ hai có tồn tại hay không.. Tình yêu đầu tiên có thể đi đến hôn nhân rất hiếm, tình đầu càng đi xa, câu hỏi đó sẽ càng được chôn sâu nhưng không bao giờ biến mất: Liệu rằng yêu một người khác sẽ khác với người này ra sao...

Yêu một cô gái yêu lần hai, lần ba, cô ấy sẽ luôn so sánh bạn với người yêu cũ. "Tình đầu là tình chia ly", nhưng tình đầu cũng luôn ghi dấu thật sâu trong tâm hồn, đặc biệt là phụ nữ. Những cô gái này có thể sẽ mất đi một ít niềm tin vào sự vững bền và sức mạnh của tình yêu, hoặc cô ấy càng tin vào tình yêu hơn trước. Dù thế nào đi nữa, tình yêu lần 2, lần 3 của một cô gái sẽ có thêm một ít cực đoan, hơi lệch lạc và méo mó do ảnh hưởng của tình đầu. Cô đã hiểu được không phải cứ yêu là đi hết trọn đời với nhau, và nếu bạn có cùng khuyết điểm nào đó với người yêu cũ (mà thế nào cũng có), cô ấy sẽ có thêm nhận định "đàn ông trên đời cũng đều như vậy mà thôi".

Một cô gái có nhiều hơn ba lần yêu thì sao? Khó nói. Cô ấy có thể hiểu và trân trọng tình yêu nhiều hơn hai cô trước, cũng có thể cho rằng tình yêu chỉ là cái cớ đẹp đẽ cho mọi thứ khác mà thôi. Cô ấy có thể đặt nặng hơn, hoặc xem nhẹ hơn một mối quan hệ, sự ràng buộc và tương tác giữa hai người trong mối quan hệ đó hơn là cảm xúc. Cô ấy dễ bị tổn thương, hoặc chọn cách làm tổn thương người khác trước, hoặc luôn chừa cho bản thân một đường lui... Dù gì đi nữa, một người con gái sau khi đi qua những đổ vỡ trong tình yêu, vẫn còn có thể yêu, là người mạnh mẽ và đáng quý. Nếu có duyên gặp phải, đừng làm họ tổn thương thêm.

Nhất Bảo

Một lần nọ, ở một trạm dừng chân, có hai bạn nữ đến ngồi ở hàng ghế trước mặt, xoay lưng về phía mình. Một bạn mặc quần tây, áo sơ mi ca rô, đóng thùng, tóc hơi ngắn ngang tai. Một bạn mặc áo thun đỏ, quần jean, tóc dài uốn cong cong, đeo kính trắng, trừ lúc nói chuyện ra thì miệng luôn cười tươi. Bạn nữ mặc sơ mi ngồi thẳng, nhìn thẳng, từ lúc bạn ngồi xuống cho đến lúc đứng dậy bước ra xe mình vẫn không thấy được mặt bạn chút nào. Bạn nữ áo đỏ thì khác hẳn, dù hai ghế đặt song song, bạn vẫn ngồi xoay mặt sang bạn nữ áo sơ mi. Vì tạo hình và cách ngồi của hai bạn khá lạ, nên mình quan sát một tí.

Bạn áo đỏ vừa ngồi xuống ghế đã xoay qua bạn kia, cười nói ríu rít nho nhỏ, mình không nghe được, chỉ thấy mắt bạn rất vui, miệng luôn cười. Lúc sau bạn lấy trong túi ra một chai nước, đưa bạn kia và nói: Mệt hông, có nước nè. Lúc này hơi lớn nên mình nghe. Bạn kia xoay mặt qua một tí, khoảng 15 độ gì đó, cầm chai nước, uống một miếng và đưa lại. Bạn này nhìn bạn kia uống, nụ cười có chút tươi hơn, mắt híp cả lại. Cất chai nước vào túi, bạn này lại nhìn bạn kia, đưa tay lau gì đó trên mặt bạn kia một chút, lại cười. Tầm 10 phút sau thì họ đứng dậy rời đi, bạn áo đỏ đứng lên sau, cầm lấy mũ bạn kia để trên ghế và nói: Mũ nè, lại quên.

Hồi nhỏ mình hay nghe người ta đọc câu vè: Thương nhau chẳng biết để đâu, để trên lỗ mũi lâu lâu át xì. Hồi đó mình bắt đầu quan sát và tự hỏi, thương một người là như thế nào, và người ta thương nhau thì để ở đâu?

Khi ta thương một người, mọi thứ của ta đều hướng về người đó, bỏ qua hoàn cảnh xung quanh, bỏ qua cả chính mình. Khi thật sự thương một người, hạnh phúc không phải là được người đó quan tâm chăm sóc, mà bắt đầu từ việc quan tâm, chăm sóc người đó. Làm một việc gì cho người đó cũng đều thấy vui, ở cạnh nhau, nhìn nhau thôi cũng vui.

Tất nhiên do tính cách và đặc điểm của mỗi người khác nhau, nên cách quan tâm và thái độ chăm sóc dành cho người thương sẽ khác. Nhưng mình luôn cho rằng yêu thương không phải chỉ từ biểu hiện mà còn là sự kết nối từ tâm hồn, từ trái tim. Dù biểu hiện có giống nhau, nhưng tâm hồn sẽ cho ta biết ta và người có tình cảm gì với nhau hay không.

Vui nhất là được thấy niềm vui trong mắt nhau.

Mình cũng từng quan sát nhiều cặp đôi đi cùng nhau, ở nhiều hoàn cảnh khác nhau và cách ứng xử khác nhau. Đôi khi mình nghĩ họ không yêu thương nhau, đôi lúc lại thấy một người yêu người kia rất nhiều, người kia cũng có yêu mà yêu ít ít. Có khi một người không yêu đi với một người yêu...

Khi một người yêu đi với một người không yêu, trong ánh mắt của họ cũng chất chứa yêu thương và sự quan tâm nồng đậm, nhưng đâu đó là chút thất lạc và một ít cô đơn.

Khi tình yêu là hai chiều, thì trong mắt của người yêu nhiều hơn sẽ có niềm hạnh phúc, tựa như chỉ cần giây phút này là đủ.Tựa như họ chỉ đang sống trọn vẹn trong phút giây hiện tại của tình yêu.

Khi một người thật sự thương một người, đó bắt đầu là một trạng thái bị động (rơi vào bể tình - fall in love cơ mà), rồi sau đó là một sự trao đi: trao cảm xúc, trao sự quan tâm và tất cả.

Hạnh phúc có nhiều dạng, trong đó có một dạng bắt đầu khi ta biết mình thương một ai đó. Và tiếp tục khi người đó tiếp nhận tình cảm của ta, và viên mãn khi người đó cũng yêu thương ta.

Thương nhau để đâu? Theo mình là để hết trong ánh mắt, đôi khi trong nụ cười và những lần khẽ chạm người thương.

Nhất Bảo

Lần trước mình có post một câu hỏi, rằng điều gì là niềm vui, động lực trong cuộc sống của bạn. Đa số các bạn cho biết rằng đó là gia đình, là người thân yêu, một số trả lời là tiền, một số là đam mê, sự nghiệp. Có vài bạn hỏi lại mình, vậy niềm vui và động lực sống của mình là gì? Mình chưa trả lời.

Hôm nay lại thấy bạn khác tự hỏi câu tương tự và tự trả lời rằng điều khiến bạn tiếp tục cuộc sống đầy đau khổ hiện tại là những người thân yêu xung quanh bạn ấy. Mình từng hỏi khá nhiều người, trùng hợp là người đưa ra đáp án tương tự đều là những người có đạo, trong đó có cả một vị thiền sư khá nổi tiếng cũng cho rằng con người sẽ không có giá trị nào, thậm chí không có mong muốn được tồn tại nếu không có người khác xung quanh họ.

Điều này xảy ra khi người ta gán ý nghĩa cuộc đời mình lên một hoặc nhiều người, vật khác ở xung quanh.

Chuyện đó không có đúng hay sai, chỉ là nó có thật sự xảy ra với mỗi người chúng ta hay không, hay chỉ là sự lầm tưởng vậy. Có rất nhiều người cả đời đều sống trong lầm tưởng. "This world is an illusion".

Tôi không nói chính mình hay bạn đang lầm tưởng, chỉ là mỗi lần ta đoan chắc một điều gì, mỗi lần tâm trí ta tâm niệm một chuyện gì đó, ta tự hỏi xem đó có phải là một ảo ảnh, một lầm tưởng không, tự cho mình một cơ hội thức tỉnh, vậy thôi.

Với tôi, bản thân sự sống đã là một niềm vui, mọi điều khác xảy ra trong khi sống chỉ là những thăng trầm trong niềm vui sống đó. Như những giai điệu khi trầm khi bổng, một bức tranh có các gam màu sáng tối khác nhau, vui sướng hay khổ đau, người ta thương, người thương ta, người ta ghét hay người ghét ta đều chỉ là những phần tử xuất hiện trên bức tranh, mà không phải bản thân bức tranh đó.

Những người có đạo sẽ nói được sinh ra làm người là một đặc ân quý giá, sinh ra để phụng sự Chúa, phụng sự nhân loại, để làm điều tốt điều lành, làm người để có thể tu tập, chuyển hóa, để có cơ hội cao hơn (so với cây cỏ, chim, thú...) trở thành những gì tốt đẹp hơn, ở kiếp này hoặc kiếp sau.

Tôi nói rằng được sinh ra làm người, ta có một số vốn cơ bản là sức khỏe và thời gian sống để làm điều mình thích. Tiền vốn cơ bản của mỗi người là sức khỏe và thời gian sống, tuy nhiều ít có khác biệt nhau, nhưng cơ bản là vậy. Chưa chắc người có nhiều vốn hơn sẽ sử dụng vốn tốt hơn, thậm chí có nhiều người không xem trọng số vốn cơ bản đó, để dễ dàng phung phí, bỏ bê, đến khi mất đi mới tiếc nuối muộn màng.

Ta có thể dùng tiền vốn đó để tích lũy thêm những vốn khác như tiền bạc, kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng, mối quan hệ.. bất kỳ điều gì giúp ta đạt đến điều ta muốn.

Thế nhưng ta muốn làm chi đời ta?

Từ nhỏ, được sinh ra và nuôi dưỡng: ăn thứ người ta đưa cho, thích thì ăn nhiều, không thích ăn ít, hoặc khóc, hoặc đòi. Lớn chút thì được cho đi học, thế là đi học, không đi học thì làm gì? Không biết, nên đi học. Rồi học xong thì làm gì? Xin việc làm. Làm gì? Việc gì người ta nhận và trả lương cho, cao nhất trong khả năng có thể. Nếu không có việc mình thích thì làm gì? Lại học tiếp. Học xong lại làm gì? Lại học tiếp. Hết học được nữa thì làm gì? Đi làm việc cao nhất có thể. Rồi làm gì tiếp? Lập gia đình, nuôi con..

Từ lúc được sinh ra cho đến gần hết 1/3, thậm chí 1/2 cuộc đời ta đều sống theo sự tác động, sắp đặt sẵn của người khác, hoặc bắt chước theo cuộc sống của người khác - những người cũng đã và đang bắt chước người đi trước.

Ta không thấy mình chủ động sử dụng vốn liếng mình đã được ban cho, và có những lúc ta thấy mình chỉ là một mắt xích trong guồng quay của xã hội này. Một mắt xích mà ta phải vất vả giành giật và gìn giữ. Một mắt xích có cũng được mà không có cũng chả sao.

Thế là ta tự nhủ mình làm những điều đáng chán này là vì những người xung quanh.

Nghe hay đó, thế những người xung quanh lại đang sống vì điều gì? Họ sống vì ta và những người khác.

Nghe lại càng thêm hay. Thế hóa ra tất cả chúng ta, vì nhau, mà phải chịu đựng khổ đau và vô nghĩa của cuộc đời này? Và đó lại là ý nghĩa cao nhất của đời người ư? Phải thế, thật không?

Tất cả những điều nói trên sẽ không u ám và đáng chán đến vậy, nếu ta trả lời rõ ràng được câu hỏi "Ta muốn làm chi đời ta?"

Thực tế là vẫn có không ít người sống trong hạnh phúc được làm những điều mình yêu thích mỗi ngày. Họ cảm nhận được mỗi phút giây đời sống trôi qua họ đang đến gần hơn với những mục tiêu cao cả trong đời sống, quan trọng là hành trình đó là một niềm vui bất tận chứ không phải là sự chịu đựng chán chường, không phải là một mắt xích vô cảm nào đó.

Được sống bản thân nó đã là một niềm vui. Nếu có thêm điều gì đó tốt đẹp, thì càng vui hơn, không có cũng không sao.

Sống là một cuộc hành trình để theo đuổi những giá trị tốt đẹp mà mình mong muốn. Nếu chưa biết rõ mình muốn gì, thì sống là để tìm ra điều đó.

Nhất Bảo

Hơn 15 năm trước, một người rất thành đạt nói với tôi: 'Người giàu có (thành công) là người có đủ thời gian và tiền bạc để làm những điều mình muốn'. Tôi vẫn còn ấn tượng và luôn suy ngẫm về câu nói đó đến nay.

Trước câu hỏi "Nhiều tiền để làm gì?", đa số bạn bè đều trả lời với thái độ đùa cợt. Người nghiêm túc hơn thì bảo "Khi nào có nhiều tiền, anh sẽ không hỏi câu đó nữa", hoặc "khi có nhiều tiền rồi hãy hỏi". Có người cũng nói "Câu hỏi dành cho chúng ta nên là làm gì để nhiều tiền?".

Vấn đề là đa số mọi người không xác định được con số cụ thể là bao nhiêu. Thu nhập bao nhiêu một tháng là đủ? Tài khoản ngân hàng có bao nhiêu là đủ?

Vì sao? Vì không ai chắc chắn đến khi đạt được con số đó, mình sẽ thấy đủ.

Trừ một số rất ít người mà với họ tiền chỉ là những con số trong tài khoản ngân hàng, có thể đáp ứng mọi nhu cầu mà họ nghĩ ra, còn lại đa số đều cảm thấy thiếu, thấy thu nhập, tài sản của họ chưa đủ so với nhu cầu.

Những câu hỏi tu từ như "nhiều tiền để làm gì?" hay"tiền bạc không quý bằng tình nghĩa" thường chỉ có ý nghĩa, khiến người khác suy ngẫm khi nó được những người có rất nhiều tiền nói ra. Một người tuyên bố "tôi không cần nhiều tiền" thường là người không có khả năng kiếm nhiều tiền.

Vấn đề phát sinh là do sự chênh lệch giữa mong muốn và thu nhập thực tế. Đa số giải quyết theo hướng tăng thu nhập, không mấy ai nghiêm túc xem xét cụ thể mong muốn của mình có vấn đề hay không.

Chúng ta đang sống trong một xã hội phát triển có quá nhiều thứ để truy cầu, đến mức không ai tin một người có thể cảm thấy đủ khi đang có ít tiền.

Nguyễn Huỳnh Nhất Bảo

Tôi để ý cách người ta làm truyền thông cho sản phẩm, dịch vụ, cách người ta "tạo ra nhu cầu" và kiếm lợi từ những nhu cầu đó.

Tôi tự hỏi, và từng hỏi nhiều người với nhiều mức thu nhập khác nhau, rằng họ cảm thấy kiếm tiền bao nhiêu là đủ. Từ sinh viên làm thêm, người mới ra trường, đến những người làm cho các công ty lớn, thậm chí là một vài chủ doanh nghiệp, những con số thu nhập hàng tháng từ vài triệu đến vài chục triệu, không một ai thấy đủ, và cũng không ai nói được con số họ cảm thấy đủ là bao nhiêu.

Nhiều người cũng hay bảo kiếm tiền nhiều một chút để phòng khi hữu sự, ốm đau bệnh tật, hoặc gia đình túng thiếu thì dễ cáu gắt, mất hạnh phúc… Tôi lại thấy nhiều gia đình vì mải kiếm tiền mà mất hạnh phúc.

Tôi cũng thấy nhiều bạn trẻ bỏ quá nhiều thời gian, sức lực, làm việc trong môi trường độc hại mà dẫn đến bệnh đau, tiền kiếm được không đủ chữa... Tôi chỉ biết rằng nếu kiếm tiền để phòng bệnh thì chính là con đường dẫn đến bệnh thật.

Tạm không bàn đến những người kinh doanh, hơn 90% nhân loại đang làm thuê, vì sao kiếm bao nhiêu tiền cũng không đủ?

Tôi tìm được một phần lời giải cho câu hỏi đó khi đọc Rich dad, poor dad của Robert Kiyosaki. Ông đưa ra hai khái niệm khác biệt là "assets" và "liabilities" - Tài sản và tiêu sản. Tài sản là những gì mang lại giá trị gia tăng theo thời gian, hoặc sinh ra tiền, còn ngược lại tiêu sản là thứ càng ngày càng mất đi giá trị, hoặc bạn phải tiêu thêm tiền cho chúng hàng ngày.

Ta đang ở đâu trong những "cấp bậc" của sự hưởng thụ cuộc sống? Có nên ngừng một chút để học về cách quản lý đồng tiền, để xem đâu là tài sản, là tiêu sản mình đang giữ và muốn mua thêm, để xem nhu cầu nào thật sự cần thiết, nhu cầu nào bị người khác dẫn dắt?

Muốn đạt đến ngưỡng "tiền chỉ là những con số" là một chặng đường rất xa. Điều quan trọng không phải là nó xa, mà là ta sẽ luôn cảm thấy không đủ.

Càng có ít tiền, càng phải quản lý, nếu không, đến khi có nhiều hơn, ta cũng làm thất thoát, hoặc chả bao giờ có nhiều hơn được.

Tiền có thể mua được hạnh phúc không? Có, nếu ta tiêu tiền để mang lại hạnh phúc cho một người nào khác. Và ta sẽ tiêu tiền cho ai khi mải kiếm tiền?

Bài đã đăng trên Tuoitreonline: https://tuoitre.vn/tien-co-bao-nhieu-duoc-goi-la-nhieu-20190225102825712.htm?

Nguyễn Huỳnh Nhất Bảo

Ngay bây giờ, và ở đây. Điều này có lẽ nhiều người từng nghe nói, từng nói, nhưng rất ít người chấp nhận, ít người hiểu và không mấy ai từng thực sự chứng nhận, cảm nhận chân lý đó. Người ta chỉ đồng ý là nó đúng, vì không biết nếu sai thì sẽ là gì.

Khi nói về hạnh phúc, người ta thường cảm thấy mông lung, mờ ảo, vì với họ nó luôn là một điều gì đó ở đằng xa, điều mà họ chưa có được.

Khi bị đau họng, ho kéo dài, ta mới biết lúc bình thường là hạnh phúc. Thở lại bình thường sau khi bị nghẹt mũi, mới biết thở được bình thường là hạnh phúc. Những người bị cận rơi mất kính, mới biết được nhìn rõ mọi vật là hạnh phúc.

Nhưng những hạnh phúc rất thật đó, lại rất nhanh bị lãng quên. Người ta thường không xem trọng những thứ mà họ đã và đang có.

Hôm nay tôi chạy xe trên đường và bỗng nhiên thấy điều đó thật kỳ diệu. Chuyện mình có thể cưỡi trên một cổ máy hai bánh, lướt đi với vận tốc 40km/h không kỳ diệu sao? Nếu ta đạp một chiếc xe đạp với vận tốc đó, thì sẽ ra sao? Và nếu dùng chân mình chạy 40km/h, thì cảm giác đó sẽ ra sao? Vậy tại sao khi ngồi trên một chiếc xe máy, thì sự kỳ diệu đó lại biến mất?

Bạn có nhớ lần đầu tiên biết đạp xe đạp không? Cảm giác vui sướng tuyệt vời đó đã biến đi đâu?

Thật ra mọi thứ vẫn luôn ở đó, thứ biến mất chính là cái tâm cảm nhận hạnh phúc của bạn mà thôi.

Đừng suy nghĩ, đừng lý giải, đừng dùng những lý thuyết mà bạn được nghe, được đọc, được dạy để bỏ qua thực tại. Hãy dừng lại. Dừng tất cả lại và cảm nhận. Hạnh phúc ngay lúc này đây.

Nhất Bảo

Hôm nay 20/02, Giáo hội Phật giáo Việt Nam chính thức ra công văn về nghi thức cúng sao giải hạn, mình cũng muốn chia sẻ đôi điều về một trong những điều cơ bản của đạo Phật: Tam bảo.

Tam bảo có một vài cách hiểu khác nhau, mình chọn cách hiểu phổ biến và cơ bản nhất, tam bảo là ba bảo vật của Phật môn: Phật - Pháp - Tăng.

Phật là chỉ Phật Thích Ca, người đã giác ngộ và khai sáng, truyền bá đạo Phật đầu tiên. Người tu Phật hướng về Phật để củng cố niềm tin, có thêm động lực để tìm hiểu và thực hành Phật pháp. Học tập và thực hành từ bi, bác ái, hướng về vô ngã, tìm hiểu nhân quả, ngẫm đạo vô thường. Tượng Phật là một hình dáng vật chất cụ thể để hình dung về Phật, ngoài điều đó ra thì cũng chỉ là cát, đá mà thôi.

Pháp là chỉ những đạo lý, lý luận, lời dạy của đức Phật để lại, được biên soạn thành kinh điển. Pháp cũng là đạo lý của trời đất, vũ trụ thông qua cảm ngộ của đức Phật, hướng dẫn lại cho các đệ tử của ngài tu tập. Pháp cũng là phương pháp tu hành khác nhau, đôi khi tách biệt thành những nhánh nhỏ để chuyên chú hơn, như tu thiền, trì chú, pháp hoa.. tuy nhiên mọi thứ đều phải dựa trên giá trị cơ bản của đạo Phật là cùng hướng về vô ngã, phải hiểu nhân quả, phải có tâm từ yêu thương tất cả chúng sinh. Nếu như Phật tử tu theo một pháp môn nào đó mà càng tu càng thấy cái tôi của mình lớn lên, thì đó là sai pháp vậy.

Tăng là chỉ những người đệ tử Phật, là những đồng môn cùng nhau tham ngộ và khích lệ lẫn nhau trên đường tu tập. Về sau, tăng là chỉ những người tu tập "chuyên nghiệp", là một trong "tam bảo" để những Phật tử khác dựa vào đó mà học hỏi, mà có niềm tin ở Phật pháp nhiều hơn. Các nhà chùa và chư tăng, ni nhận cúng dường của Phật tử, ngoài việc dùng để xây dựng chùa, dâng lễ Phật, còn dùng để trang trải cuộc sống hàng ngày, điều này giúp họ chuyên tâm hơn trong việc tu tập, đổi lại trách nhiệm là khi nhận cúng dường thì chư tăng, ni phải giữ giới, "làm gương", chia sẻ giảng giải Phật pháp một cách đúng đắn, là nơi tiếp thêm niềm tin cho Phật tử. Đó là nhân quả cơ bản của việc cúng dường, và cũng là sự "phân công lao động" hợp lí.

Tam bảo là ba giá trị lớn, ba bảo vật của Phật môn để giúp đỡ Phật tử trong quá trình tu hành, hướng về vô ngã, giác ngộ, giải thoát, hoặc chỉ đơn giản như tìm sự thanh thản, bình yên trong tâm hồn.

Là người tu theo Phật, cần tìm hiểu kỹ về tam bảo cũng như những giá trị trụ cột của đạo Phật để tránh lầm lạc, phí công vô ích. Đức Phật từng nói rằng pháp của ta như con thuyền để đưa con người vượt thoát bể khổ. Pháp là phương tiện, cần hiểu mà không được chấp, cũng như khi đã qua khỏi bể khổ thì không cần phải vác theo con thuyền trên vai, cũng không phải mang vác con thuyền trên vai khi còn đang ở trong bể khổ.

Dù không phải là Phật tử, tôi vẫn tin rằng việc tôn kính Phật là học, hiểu và hành những giá trị ngài truyền lại, không phải sùng bái, mê tín.

Nhất Bảo

Ảnh: Fizdi.com

Hôm nay là mùng 6 tết, tôi chọn làm ngày bắt đầu cho một năm mới, mới hơn của mình. Tết năm nay, tôi nhận ra một điều rằng chúng ta luôn cần những khoảng lặng, những đoạn thời gian chuyển giao để có thể nhìn lại, dừng lại, làm lại từ đầu. Dù là thành công hay thất bại, vinh quang hay cay đắng thì cũng nên có lúc khép lại và mở ra một chương mới. Thật ra đó cũng chỉ là cách giúp loài người chúng ta định hướng, chứ cuộc đời có bao giờ dừng lại đâu.

Đúng ra tôi định bắt đầu hôm mùng 1 tết, để có thể có mấy ngày làm quen và duy trì thói quen cho những gì tôi định làm, nhưng số đẹp trong phong thủy của tôi là 6, 7, 8, nên để mùng 6 làm cho hên. Có thể có bạn sẽ cười, bảo ồ tôi cũng tin phong thủy hả. Trước đây thì không, vì tôi hoàn toàn không hiểu gì về nó, hoàn toàn bỏ qua. Năm 2017 tôi mới được học một khóa ngắn, và đó cũng là năm nhiều điều không may xảy đến quanh cuộc sống của tôi. Tôi nhìn lại và thấy mình phạm khá nhiều điều xấu trong phong thủy. Tôi bắt đầu chỉnh sửa mọi thứ với suy nghĩ thực hành những điều học được và quan sát xem sao. Dần dần, mọi thứ xung quanh ổn thỏa, nhẹ nhàng hơn. Trong năm vừa qua tôi cũng không còn cảm, ho nhiều như mấy mùa lạnh trước. Tôi gặp nhiều người tốt với mình hơn, nói chung là tốt. "Phong thủy không thay đổi cuộc sống của một người, nó chỉ tối đa hóa khả năng của chính bản thân người đó" - thầy dạy phong thủy cho tôi đã nói thế. Ông còn có một khái niệm rằng: "khi muốn nói điều gì, hãy uốn lưỡi 9 lần, rồi... nuốt luôn." Những điều mình biết, mình tin, tốt nhất là không nên nói. Bởi vậy đọc đến đây đừng ai nhờ tôi xem phong thủy nha, cái đó tùy duyên đi.

Có một chú người quen từng chia sẻ bí quyết dưỡng sinh, chú nói một câu gì đó chữ Nho mà tôi không nhớ, đại ý là "sáng sớm thức dậy, đi ba ngàn bước, uống một ấm trà" là rất tốt. Nhân dịp này tôi cũng thực hành thử xem sao. Trà thì tôi luôn uống thay nước mỗi ngày rồi.

Vì quyết định dậy sớm nên tối qua tôi đi ngủ trước 12 giờ, tuy nhiên có vài việc nên mãi 12h40 mới ngủ. Do ngủ trễ hơn dự định nên tôi cũng không bật báo thức 5 giờ, dậy sớm mà uể oải cũng không hay gì. Thế nhưng lại ngủ khá ngon và tự dậy ngay đúng 5 giờ sáng, thấy cũng tỉnh nên dậy rửa mặt luôn. Xong xuôi đi pha trà, tập mấy bài khởi động.. Gập bụng 20 cái, hít đất 5 cái, plank được 20 giây thì hết hơi. Thời gian đúng là tàn phá sức khỏe ghê gớm thiệt, đặc biệt là với những người tự hại mình khá nhiều như tôi. Mà thôi, sẽ sớm trở lại thôi.

Tiếp theo là đi bộ 3000 bước. Tôi đi từ nhà sau ra nhà trước, một vòng được khoảng 30 bước, vậy là cần đi 100 vòng. Ngày trước tôi đọc khá nhiều truyện viết những cảnh ở trong tù, trong đó ấn tượng nhất là một đoạn trong Papillon - người tù khổ sai, khi đó Papi bị nhốt trong một căn phòng tối chỉ đi được ba bước chân. Lúc đó, để duy trì thể lực, ông đi bộ trong phòng giam "1,2,3 đằng sau quay".. cứ thế đi đến khi cơ thể tiến vào một trạng thái tự động, như một con lắc đồng hồ. Và tôi làm một con lắc lớn 30 bước một vòng. 20 vòng đầu thấy rất lâu, nhưng rồi tự nhủ ồ thế là được 1/5 lộ trình rồi, cứ hoàn thành xem mất bao lâu. Càng về sau tôi càng thả lỏng và thử để cơ thể vào trạng thái "tự động" giống như trong truyện xem được không.. cũng vui.

Nếu có một lời khuyên tâm đắc nhất dành cho bạn bè mình, thì đó là câu: "“It's only after we've lost everything that we're free to do anything.”- Chuck Palahniuk. Câu này xin hiểu là: Khi bạn nghĩ mình không có gì, đó là lúc bạn tự do làm mọi thứ, truy cầu tất cả những gì mình mong muốn. Tất nhiên đây là một điều dễ đọc, dễ hiểu nhưng không hề dễ làm, tôi cũng ngại nói ra, nhưng nó là một trong số những niềm tin từ bên trong chính tôi.

Trong năm tới, ngoài việc dậy sớm, lấy lại sức khỏe, tôi sẽ tập trung viết nhiều hơn, nghiêm túc hơn, ngoài ra nếu có thời gian thì có thể sẽ dạy thêm tiếng Anh trở lại. Mọi thứ vẫn là tùy duyên cả thôi, nhưng sẽ có thêm kỷ luật và chú tâm hơn. Còn về đạt được điều gì thì cuối năm sẽ rõ.

Chúc mọi người năm mới nhiều niềm vui và kiên định trong những mục tiêu tốt đẹp.

Nhất Bảo

Trong dòng đời hối hả ngược xuôi, người ta thường hướng về một cuộc sống bận rộn, hoặc ít ra cũng là có việc gì đó để làm. Họ ước một ngày nhiều hơn 24 tiếng, họ kêu than về những deadlines (một cách tự hào), họ nói về những thành tích trong quá khứ và những dự định tương lai... Người ta bài bác sự rảnh rỗi, tôn vinh sự bận rộn bằng nhiều hình thức khác nhau như “nhàn cư vi bất thiện”, “lao động là vinh quang”...

Ngoài các tu sĩ, thiền sư Phật giáo, rất ít ai nói về “biết đủ” hay tìm hiểu về sự rảnh rỗi. Người ta lúc nào cũng phải tìm một việc gì đó để làm. Tôi lớn lên trong sự hoang mang và ám ảnh về việc “bận rộn mới là tốt” như thế. Và một ngày tôi đọc được một bài viết có tựa đề “Rảnh nhưng không nhảm”

Chuyện đó xảy ra rất lâu rồi, bài viết đó được đăng trên một blog cá nhân, bây giờ tìm lại không thấy nữa. Người viết là nữ, dường như làm nghề viết văn hay sao đó. Tôi chỉ nhớ là bài đó nói về việc làm sao để được rảnh rỗi, và làm gì để không nhảm nhí, ấn tượng nhất là cái tiêu đề “rảnh nhưng không nhảm” đến nỗi sau này tôi chọn đó làm mục tiêu cho cuộc sống của mình.

Tôi từng có dịp tiếp chuyện một vị tiến sĩ rất nổi tiếng với nhiều bằng sáng chế và có nhiều đóng góp cho quê hương, đất nước. Khi nghe chú ấy kể về quá trình vượt khó và những thành tựu trong đời, tôi cảm thấy năng lượng tràn trề, tâm huyết dâng cao, cũng muốn cống hiến cho đời một điều gì đó, muốn làm nên sự nghiệp một phen... Nhưng tôi hơi chững lại khi chú so sánh hình ảnh những người ngày ngày ngồi quán cafe là “những xác chết biết đi”.

Ngồi cafe không phải là việc gì hay đối với xã hội, hay với bản thân chú, thậm chí với tôi cũng không có gì hay, nhưng đâu hẳn là nó không có ý nghĩa nào với bản thân những người đó? Và tôi tự hỏi “lao động là vinh quang” phải chăng cũng là một kiểu đánh đồng, giống như chú đang làm?!

Trong một cuộc hội thảo khác, một vị tiến sĩ bảo rằng một trong những điều kiện cần của tư duy sáng tạo là mong muốn được làm việc. Tôi đã hỏi ông rằng: thưa thầy, vậy làm sao để có được mong muốn đó, trong khi con cảm thấy bản thân mình đã đủ, không mong có thêm gì. Thầy trả lời rằng: Vậy con hãy nghĩ về những người xung quanh, họ cần gì, con hãy làm việc vì họ.

Tôi im lặng và ghi nhớ câu trả lời đó. Và sau đó tôi nhận thấy những người xung quanh cần quá nhiều điều. Nhu cầu đó là vô tận, khi đáp ứng cái này họ lại cần cái khác cao hơn. Thậm chí nhiều khi những gì họ nghĩ họ cần không thật sự cần. Nếu chạy theo những nhu cầu như vậy, người ta chẳng bao giờ có thể dừng chân.

Ảnh: The Hero Journal

Tôi nghĩ, nếu tôi làm vậy, thì ai đó sẽ phải làm việc vì nhu cầu của tôi, và mọi người sẽ phải đáp ứng nhu cầu của người khác? Vậy sao mọi người không thể cảm thấy đủ như tôi?

Nếu ai cũng tự lo được cho mình, thì chuyện quan tâm người khác không còn là nghĩa vụ. Và quan trọng là những thứ nhu cầu không còn làm khổ được ai.

Khi đầy đủ và an vui, người ta có thể quan tâm nhau một cách tự nguyện và thoải mái, thay vì bị kéo chìm vào những đau khổ, ưu tư của nhau.

Đời tôi hôm nay đi đến bước này cũng có nhiều cơ duyên lắm. Như đã nói ở các bài trước, tôi làm việc, kiếm tiền, tích lũy, đầu tư... tất cả chỉ vì để được rảnh rỗi. Rảnh nhưng không nhảm! Rảnh rỗi để làm điều tôi yêu thích.

Gần đây, có người bảo rằng nhờ theo dõi những bài viết, cách ứng xử của tôi mà đã thay đổi, cuộc sống trở nên nhẹ nhàng hơn, và mong một lúc nào đó sẽ có được sự “ung dung” như tôi vậy. Sự thật là nếu người đó biết đến tôi từ 5 năm trước, hẳn là điều đó đã không xảy ra. Tôi thấy vui vì mình đã không bỏ cuộc khi đi trên con đường “rảnh nhưng không nhảm” này.

Ngày tôi mới viết những dòng status đầu tiên từ chính suy nghĩ của mình, tôi đã nhận rất nhiều những góp ý như vậy. Bạn bè tôi ngạc nhiên và không quan tâm nữa, những người xa lạ thì nghi ngờ, hỏi xéo hỏi xiêng... Tôi là ai mà nói những lời này? Tôi thường nhận các comment kiểu “Hãy dành thời gian để làm việc gì có ích hơn đi”.

Từ những chuẩn mực thành công của xã hội, những lời dè bỉu, chê bai, cho đến những lời khuyên chân thành của những người xung quanh, ai ai cũng thúc giục tôi hãy làm khác đi, hãy tìm nhiều việc hơn, kiếm nhiều tiền hơn, đừng nên rảnh rỗi suốt ngày lý sự, chẳng được gì đâu...

Đến hôm nay, tôi thậm chí không tưởng tượng được mình sẽ thành công đến đâu, hay trở thành người như thế nào nếu nghe theo những lời khuyên đó. Tôi chỉ chắc chắn rằng dù có thành công và danh vọng cao đến đâu đi nữa, tôi cũng không hứng thú bằng sự “rảnh rỗi” hiện nay. Càng đi trên con đường này, tôi càng gặp nhiều dấu hiệu chứng tỏ nó là con đường đúng đắn, con đường của chính mình.

Vậy tôi rảnh rỗi để làm gì? Ngoài rất ít thời gian viết lên Facebook, tôi post bài lên blog, làm video, đọc sách, đọc các bài viết trên mạng về những chủ đề khác nhau, nghiên cứu tâm linh và các giới hạn của cơ thể người, tập thể dục để cải thiện sức khỏe, và đôi khi ngồi im để quan sát suy nghĩ của mình thôi. Tôi cũng trả lời câu hỏi, chia sẻ, bình luận về một ít việc xã hội để giúp đỡ cho những người cần giúp. Đó là những gì tôi làm khi rảnh rỗi.

Nhất Bảo

Ảnh: Lifewire

Có người từng nhận xét tôi: "Sau một thời gian không biết xếp anh vào loại nào, cuối cùng nhận ra anh thuộc nhóm tư tưởng cực đoan". Có lẽ người đó đúng, có điều tôi cực đoan theo cách không ngả theo bên nào, cực đoan đứng trung lập trong mọi tình huống.

Người thật sự trung lập là người hiểu nhiều phía, công nhận mọi phía nên không thiên về bên nào. Điều này khác với "ba phải" là ai nói gì cũng thấy đúng mà không biết rõ đúng-sai, khác với "gió chiều nào xuôi chiều ấy". Người trung lập rất dễ nhầm với người hoàn toàn không có lập trường.

Xã hội ta đang sống, xét theo một khía cạnh vẫn là tồn tại theo bè phái. Từ tư tưởng, đạo đức, chính trị, dân tộc... vẫn chỉ công nhận những người cùng quan điểm, cùng đặc điểm với mình và ít nhiều phủ nhận, khinh ghét, thù địch với những người không cùng phe.

Bởi vậy nên chuyện nhất quyết ngã hẳn theo một phía nào đó được tuyên dương nhiều nhất. Anh phải chọn một phe và tận trung với nó, thì sự tồn tại của anh mới có ý nghĩa, hay nói đúng hơn là mới được người khác công nhận. Chuyện kiên định tuyệt đối với một lý tưởng nào đó cũng không hề dễ dàng.

Nhưng kiên định, cực đoan bảo trì trung lập còn khó hơn. Người trung lập, tôi hình dung giống như những char hybrid trong game. Người khác có thể tăng full strength, full vitality hay Agility để đi thuần theo sức mạnh, tanker hay damage dealer. Điều đó sẽ giúp họ mạnh lên rất nhanh vì tính chuyên nghiệp, tập trung một hướng. Còn char Hybrid phải tăng toàn diện hoặc 2-3 thuộc tính cùng một lúc, sự phân chia điểm vào các thuộc tính khác nhau sẽ khiến họ tiến chậm hơn trong giai đoạn đầu, nhưng sẽ thành trùm về cuối. Vấn đề là có mấy ai chịu nổi sự yếu đuối, bất lực, lạc lõng và bị khinh ghét đến cuối game?

Photo: Melody Wilding

Điểm khó của trung lập là phải hiểu rõ tất cả mọi phía để biết phía nào khi nào đúng, khi nào sai và không phủ nhận cả cái đúng và cái sai của mọi phía. Trong khi phe cực đoan thì chỉ chăm chăm vào cái đúng của mình và cái sai của đối thủ, đó là sự khác biệt cơ bản.

Trung lập cũng khó vì không có đồng minh. Trong điều kiện bình thường thì chơi chung với ai cũng được, nhưng khi có xung đột thì không ai đứng sau bảo vệ anh cả. Mọi nhà đều đóng cửa, chỉ nhận phe của họ mà thôi. Thậm chí khó hơn là ngay cả những người trung lập cũng không mấy người chấp nhận nhau.

Cảm giác đơn độc khiến tôi nhiều lần hoài nghi chính mình, liệu đây có phải là một con đường thật sự hay chỉ là sự tưởng tượng, chỉ là ngộ nhận? Nhiều lúc tôi đã muốn ngả về một hướng nào đó cho xong...

Nhưng càng về sau tôi càng vững vàng và thoải mái hơn khi giữ mình trung lập. Tôi yêu thương và chấp nhận càng nhiều người hơn. Tôi xem mọi người là bạn, họ xem tôi là gì cũng chả sao. Những người nghi ngờ tôi, tôi cũng không chấp nữa, vì chính bản thân tôi cũng nghi ngờ mà.

Điều đáng quý nhất chính là trên đường tôi đã gặp nhiều người cũng giống như tôi, có người đi trước, có người đi sau nhưng tất cả đều đi trên con đường do chính họ định hướng. Họ không cổ xúy hay bài xích người khác, điều họ ghét chỉ có một: chính là những người tìm cách điều khiển người khác bằng các quy định, luật lệ... Gặp những người như vậy tôi thấy rất vui.

Những người trung lập không hề mong muốn thay đổi cuộc đời, cũng như tôi, chỉ mong mỗi một người đều có thể sống tự nhiên nhất với chính mình là đủ.

Nếu không thì cũng chả sao.

Nhất Bảo